Tổng hợp các thì của động từ

1. Hiện tại đơn

Cấu trúc

• S + V(s/es)
   → He frequently plays tennis.
• S + do/does not + V-inf
   → She doesn’t usually play tennis.
• Do/Does + S + V-inf?
   → Do you often play tennis?

Cách dùng

• Diễn tả một thói quen, một hành động xảy ra thường xuyên lặp đi lặp lại ở hiện tại.
   → He watches TV every night.
   → What do you do every day?
   → I go to school by bicycle occasionally.
• Diễn tả một chân lý, một sự thật hiển nhiên.
   → The sun rises in the East.
   → Tom comes from England.
   → I am a student.
• Diễn tả một lịch trình có sẵn, thời khóa biểu, chương trình
   → The plane leaves for London at 12.30pm.
• Dùng hiện tại đơn với các động từ chỉ nhận thức, tri giác: be, become, see, hear, understand, know, like, want, glance, feel, think, smell, love, hate, realize, seem, remember, forget, belong to, believe ...
   → I am tired now.
   → She wants to go for a walk at the moment.
• Dùng sau các cụm từ chỉ thời gian when, as soon as... và trong câu điều kiện loại 1
   → I will call you as soon as I arrive.
   → We will not believe you unless we see it ourselves.

Dấu hiệu nhận biết

• Often, usually, frequently
• Always, constantly
• Sometimes, occasionally
• Seldom, rarely
• Every day/ week/ month...


Lưu ý khi chia động từ ở ngôi thứ 3 số ít

• Thêm s để hình thành ngôi thứ 3 số ít của hầu hết các động từ.
• Nhưng thêm es khi động từ có tận cùng là o, sh, s, ch, x, z (teach --> teaches)
• Nếu động từ tận cùng là y và đứng trước nó là 1 phụ âm, thì ta đổi y thành i trước khi thêm es (try --> tries, study --> studies)

2. Hiện tại tiếp diễn

Cấu trúc

• S + am/is/are (not) + V-ing
   → The children are playing football now.
• Am/Is/Are + S + V-ing?
   → Are the children playing football at present?

Cách dùng

• Diễn tả một hành động đang xảy ra tại hiện tại.
   → The children are playing football now.
   → What are you doing at the moment?
• Dùng theo sau câu đề nghị, mệnh lệnh.
   → Look! The child is crying.
   → Be quiet! The baby is sleeping in the next room.
• Thì này còn được dùng để diễn tả một hành động sắp xảy ra. (THÌ TƯƠNG LAI GẦN)
   → He is coming tomorrow.
   → My parents are planting trees tomorrow.

Dấu hiệu nhận biết

• Now
• Right now
• At the moment
• At present
• Look! Listen!...

Lưu ý

• Không dùng thì hiện tại tiếp diễn với các động từ chỉ nhận thức, tri giác như: be, become, see, hear, understand, know, like, want, glance, feel, think, smell, love, hate, realize, seem, remember, forget, belong to, believe ... Với các động từ này, ta thay bằng thì HIỆN TẠI ĐƠN GIẢN
   → I am tired now.
   → She wants to go for a walk at the moment.
• Nếu động từ tận cùng là e đơn thì bỏ e này đi trước khi thêm ing (trừ các động từ : to age (già đi), to dye (nhuộm), to singe (cháy xém) và các động từ tận từ là ee)
   → come --> coming
• Động từ tận cùng là 1 nguyên âm ở giữa 2 phụ âm thì nhân đôi phụ âm cuối lên rồi thêm ing.
   → run --> running
   → begin --> beginning
• Nếu động từ tận cùng là ie thì đổi thành y rồi mới thêm ing.
   → lie --> lying
• Nếu động từ tận cùng là l mà trước nó là 1 nguyên âm đơn thì ta cũng nhân đôi l đó lên rồi thêm ing.
   → travel --> travelling

3. Hiện tại hoàn thành

Cấu trúc

• S + have/has (not) + PII
• Have/Has + S + PII?
   → Yes, S + have/has. / No, S + have/has + not.

Cách dùng

Hành động bắt đầu trong quá khứ và còn tiếp diễn

• Dùng với since, for, ever, never, so far, up to now,...
   → John has lived here for 20 years.
   → I have never eaten sushi

Hành động đã xảy ra nhưng không rõ thời điểm (Không dùng với mốc thời gian cụ thể)

• Thường đi với: just, already, recently, yet...
   → I have just received a letter.

• Hành động lặp lại đến hiện tại:
   → I have watched “Iron Man” several times.

• Dùng sau cấu trúc so sánh nhất hoặc "the first/second time...":
   → It is the best movie I have ever seen

Dấu hiệu nhận biết

• Since + mốc thời gian: since 1982

• For + khoảng thời gian: for 2 months

• Already: đã (trong câu khẳng định, nghi vấn)

• Yet: chưa (trong phủ định, nghi vấn)

• Just: vừa mới

• Recently / Lately: gần đây

• So far / Up to now / Until now: cho đến giờ

• Ever: đã từng (nghi vấn)

• Never: chưa bao giờ

• In/Over/For the past...: trong suốt thời gian qua
   → She hasn’t called in the past week.

Lưu ý: phân biệt "gone to" vs "been to"

• Gone to: đi chưa về (She has gone to Paris.)

• Been to: đã đi và về rồi (She has been to Paris.)

4. Hiện tại hoàn thành tiếp diễn

Cấu trúc

• S + have/has (not) + been + V-ing
• Have/Has + S + been + V-ing?
   → Yes, S + have/has. / No, S + have/has + not.

Cách dùng

• Hành động bắt đầu trong quá khứ và còn tiếp diễn, nhấn mạnh thời gian kéo dài
  → She has been working here for 30 years.
• Hành động tạm thời, có thể sắp kết thúc
  → It has been raining for 2 hours.

Dấu hiệu nhận biết

• Since + mốc thời gian / For + khoảng thời gian
  → I have been learning English since morning.

• Các cụm: all day, all morning, all afternoon, all her/his life...
  → She has been typing all morning.

5. Quá khứ đơn

Cấu trúc

• To be: S + was/were + Adj/ Noun
   → I, he, she, it , N(số ít) + Was
   → You, we, they, N(số nhiều) + Were
• Verbs: S + V quá khứ

Cách dùng

• Diễn tả một hành động xảy ra và chấm dứt hoàn toàn trong quá khứ.
   → Tom went to Paris last summer.
   → My mother left this city two years ago.
   → He died in 1980.

Dấu hiệu nhận biết

• last night/ year/month
• yesterday
• ... ago
• in + năm (vd: 1999)

6. Quá khứ tiếp diễn

Cấu trúc

• S + was/were + V-ing

Cách dùng

• Diễn tả một hành động đang xảy ra tại một thời điểm trong quá khứ.
   → What were you doing at 8:30 last night?
• Diễn tả 1 hành động đang xảy ra (ở quá khứ) thì có 1 hành động khác xen vào. (Hành động đang xảy ra dùng QK tiếp diễn, hành động xen vào dùng QK đơn)
   → When I came yesterday, he was
  sleeping.
   → What was she doing when you saw her?
• Diễn tả hành động xảy ra song song cùng 1 lúc ở quá khứ.
   → Yesterday, I was cooking while my sister was washing the dishes.

Dấu hiệu nhận biết

• at this time last night
• at this moment last year
• at 8 p.m. yesterday--
• while...

7. Quá khứ hoàn thành

Cấu trúc

• To be: S + had been + Adj/ noun
   → She had been a good dancer when she met a car accident.
• Verb: S + had + PII (past participle)
   → We had lived in Hue before 1975.

Cách dùng

• Diễn đạt một hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ. (Hành động xảy ra trước dùng QKHT - xảy ra sau dùng QKĐ)
   → When I got up this morning, my father had already left.
• Dùng để mô tả hành động trước một thời gian xác định trong quá khứ.
   → We had lived in Hue before 1975.
• Dùng trong câu điều kiện loại 3
   → If I had known that you were there, I would have written you a letter.
• Dùng trong câu ước muốn trái với Quá khứ
   → I wish I had had time to study.

8. Quá khứ hoàn thành tiếp diễn

Cấu trúc

• S + had been+ V-ing
   → She had been carrying a heavy bag.

Cách dùng

• Diễn đạt 1 hành động xảy ra trước một hành động khác trong Quá khứ (nhấn mạnh tính tiếp diễn)
   → I had been thinking about that before you mentioned it.
• Diễn đạt 1 hành động đã xảy ra, kéo dài liên tục đến khi hành động thứ 2 xảy ra. (Hành động 2 dùng QKĐ). Thường thường khoảng thời gian kéo dài được nêu rõ trong câu.
   → The men had been playing cards for 3 hours when I came.

9. Tương lai đơn

Cấu trúc

• S + will/shall (not) + V-inf→ She will be a good mother.
  → We will go to England next year.
• Will/Shall + S + V-inf?
  → Yes, S + will/shall
  → No, S + will/shall + not

Lưu ý:

• V-inf là động từ nguyên thể không “to”.
• I/ We + shall
• I/ We/ You/ He/ She... + will
• will/shall = ‘ll
• will not = won’t
• shall not = shan’t

Cách dùng

• Diễn đạt một quyết định ngay tại thời điểm nói.
  → Oh, I’ve left the door open. I will go and shut it.
• Diễn đạt lời dự đoán không có căn cứ.
  → People won’t go to Jupiter before the 22nd century.
  → Who do you think will get the job?
• Dùng trong câu đề nghị.
  → Will you shut the door?
  → Shall I open the window?
  → Shall we dance?
• Câu hứa hẹn
  → I promise I will call you as soon as I arrive.

Phân biệt tương lai đơn và tương lai gần

• Ta dùng will khi quyết định làm điều gì đó vào lúc nói, không quyết định trước.
  → Tom: My bicycle has a flat tyre. Can you repair it for me?
  → Father: Okay, but I can’t do it right now. I will repair it tomorrow.
• Ta dùng be going to khi đã quyết định làm điều gì đó rồi, lên lịch sẵn để làm rồi.
  → Mother: Can you repair Tom’s bicycle? It has a flat tyre.
  → Father: Yes, I know. He told me. I’m going to repair it tomorrow.

Dấu hiệu nhận biết

• tomorrow
• next day/week/month...
• someday
• soon
• as soon as
• until...

10. Tương lai tiếp diễn

Cấu trúc

• S + will + be + V-ing
  → Will you be waiting for her when her plane arrives tonight?
  → Don’t phone me between 7 and 8. We’ll be having dinner then.

Cách dùng

• Diễn đạt một hành động đang xảy ra tại một thời điểm xác định ở tương lai.
  → At 10 o’clock tomorrow morning, he will be working.
  → I will be watching TV at 9 o’clock tonight.
• Diễn đạt hành động đang xảy ra ở tương lai thì có 1 hành động khác xảy ra.
  → I will be studying when you return this evening.
  → They will be travelling in Italy by the time you arrive here.

Dấu hiệu nhận biết

• at this time tomorrow
• at this moment next year
• at present next Friday
• at 5 p.m. tomorrow...

11. Tương lai hoàn thành

Cấu trúc

• S + will have + PII

Cách dùng

• Diễn tả 1 hành động sẽ hoàn tất vào 1 thời điểm cho trước ở tương lai.
  → I’ll have finished my work by noon.
  → They’ll have built that house by July next year.
  → When you come back, I’ll have written this letter.

Dấu hiệu nhận biết

• By + mốc thời gian (by the end of, by tomorrow)
• By then
• By the time

12. Tương lai hoàn thành tiếp diễn

Cấu trúc

• S + will have been + Ving

Cách dùng

• Diễn tả 1 hành động bắt đầu từ quá khứ và kéo dài đến 1 thời điểm cho trước ở tương lai.
  → By November, we’ll have been living in this house for 10 years.
  → By March 15th, I’ll have been working for this company for 6 years.

Dấu hiệu nhận biết

• By ... for (+ khoảng thời gian)
• By then
• By the time